Programmatisch toetsen met APC-toetsprogramma en APC-werkconferentie
In 2021 implementeerden we het programmatisch toetsen. Het nieuwe APC-toetsprogramma bevalt iedereen goed.
Om het individuele leren van de aios te stimuleren en vorm te geven, en anderzijds om de voortgang te kunnen monitoren en daarop voortgangsbeslissingen te baseren, voerden we in september 2021 programmatisch toetsen in. Daarbij bepalen verschillende waarnemers, op verschillende momenten, in verschillende situaties en met verschillende instrumenten de competenties en studievoortgang van de aios. Onze toetsing is daarmee in lijn met hoe deze op andere instituten Huisartsgeneeskunde plaatsvindt. In het e-portfolio worden alle observaties, momenten van feedback en iedere toets verzameld en deze datapunten samen geven inzicht in de ontwikkeling van de aios. Het formuleren en aanpassen van leerdoelen naar aanleiding van ontvangen (narratieve) feedback zijn voor de aios belangrijke taken binnen het programmatisch toetsen.
Na een lange voorbereiding, waar een introductieprogramma voor groepsdocenten onderdeel van uitmaakte, maakten de eerstejaarsgroepen die in september startten hier kennis mee. De administratieve last is een aandachtspunt. We zijn nog aan het ervaren hoe vaak we de ComBeL-docent (het beoordelingsinstrument gekoppeld aan het voortgangsgesprek) het best kunnen inzetten.
Onderdeel van het programmatisch toetsen is het derdejaars APC-toetsprogramma dat is ingevoerd vanaf de septembergroepen die in 2020 startten. Dit bood een goed antwoord op de in het manifest ‘Stop de betutteling in de huisartsopleiding’ benoemde knelpunten. De betreffende aiosgroep had hier nog geen kennis mee gemaakt. Hun bezwaren over de (enige) APC-toets aan het einde van het jaar waren voor ons herkenbaar: de toets werd gezien als een ‘afvink-onderdeel’ dat veel stress en weerstand opleverde en de toetsers lieten zich strak leiden door de criterialijsten. Dat is mede aanleiding geweest voor een drastische herziening van de manier waarop communicatievaardigheden aangeleerd en beoordeeld worden. Aios verzamelen nu het gehele jaar op verschillende momenten, van verschillende personen, op verschillende onderwerpen feedback in hun e-portfolio, waarmee ze hun communicatievaardigheden ontwikkelen en documenteren. Ze krijgen feedback op video’s, op live consulten, in het observatiespreekuur en in een simulatie-oefening, met allerlei verschillende patiënten met uiteenlopende problematiek. Het toetsprogramma volgt daarbij het onderwijs (welke nieuwe gespreksvaardigheden worden geleerd?) maar er is ook volop ruimte voor de eigen leervragen van aios. Hierdoor wordt het meer consultvoering ‘op maat’. Aios kunnen niet meer zakken op dé APC-toets; het programma vormt een integraal onderdeel van toetsing gedurende het gehele jaar. Van de aios en van de opleiders krijgen we terug dat deze manier van toetsen veel meer aansluit bij de praktijk en bij de leerbehoeften van de aios.
In november zou de landelijke APC-werkbijeenkomst plaatsvinden in het Erasmus MC. Ook deze vond uiteindelijk achter de computer plaats. Docenten, opleiders en aios van de verschillende afdelingen huisartsgeneeskunde wisselden uit hoe zij het APC-onderwijs in het derde opleidingsjaar invullen, volgden lezingen over de effectiviteit van de dokter als therapeut binnen de arts-patiëntrelatie en discussieerden daarover, namen deel aan workshops over het beoordelen van consultvaardigheden en wisselden tijdens rondetafelsessies van gedachten over dilemma’s en verbeterpunten in het beoordelen.