Zelfsturend leren: vrije keuzeruimte en keuzeopdrachten
We geven aios steeds meer ruimte om een eigen draai te geven aan de opleiding. Dat is bijvoorbeeld mogelijk bij aios met voorervaring in de CZ of GGZ die daarvoor vrijstelling hebben gekregen.
Wetenschap
Omdat hij de competenties in de chronische zorg al eerder had gehaald heeft één van onze aios met de huisartsopleiding gekeken naar alternatieve mogelijkheden voor invulling van dit tweedejaars stageblok van drie maanden. Onder begeleiding van onze onderzoekssectie, een van onze docenten wetenschap en een van onze aiotho’s deed hij binnen de database ‘Rijnmond Gezond’ onderzoek naar psychische klachten bij kinderen en jongvolwassenen. In 2024 hoopt hij zijn uitkomsten te publiceren in een internationaal tijdschrift. Wat het hem heeft gebracht? “Ik ben veel enthousiaster voor wetenschap dan vóór deze stage. Het WONCA-congres wakkerde dit enthousiasme al aan, maar met het verkregen inzicht in de wetenschap ga ik dadelijk als huisarts zeker meewerken aan wetenschappelijk onderzoek.”
Stage op het ministerie van VWS
Een andere aios zette de vrijstelling voor de stage chronische zorg om in een stage op het ministerie van VWS. Zij wilde meer inzicht krijgen in de complexe uitdagingen van beleid maken over het zorgstelsel. Ze vroeg zich af of huisartsen voldoende worden gehoord in Den Haag. En zo niet, op welke manier dat anders zou kunnen. Ze hoopte dat deze kennis haar later kan helpen om bij veranderingen een duidelijke boodschap richting Den Haag te formuleren. Zij werkte drie maanden mee met beleidsmakers en maakte zelf een opzet voor scenario’s over anderhalvelijnszorg voor de minister.
Op een teamdag in 2023 gaf ze een presentatie over haar bevindingen. Op het ministerie blijken de ambtenaren over veel meer kennis en inzicht te beschikken dan ze had ingeschat. Beleid maken is veel complexer dan gedacht: elk antwoord roept (veel) nieuwe vragen op, maatschappelijke belangen afwegen is niet simpel en de cultuur en werkwijze van VWS beperkt de slagkracht. Voor een effectieve stem van de huisartsen op landelijk niveau adviseert ze VWS te voeden met zo concreet mogelijke inhoud zoals businesscases en concrete plannen. Invloed uitoefenen op beleid vraagt om een lange adem en het genereren van media-aandacht zorgt ervoor dat vraagstukken hoger op de politieke agenda komen te staan.
Keuzepraktijkopdrachten jaar 3
In het derde opleidingsjaar voert de aios naast drie verplichte praktijkopdrachten op het gebied van maatschappelijk handelen, kwaliteits- en verandermanagement en het ontwerpen van een ideale praktijk over 20 jaar, twee keuzeopdrachten uit. Aios kunnen zelf invulling geven aan deze plannen. Wel moet het moeite kosten om dit te organiseren, zoals het schrijven van een artikel voor H&W of het verzorgen van nascholing voor het Farmacotherapeutisch Overleg (FTO) van de HAGRO. Een aios gaf bij een vergadering van triagisten en bij een vergadering van kernteamartsen van de huisartsenpost presentaties over hoe de opleiding er op de huisartsenpost uitziet en welke afspraken zijn gemaakt vanuit de Leidraad Diensten. Haar opleider, die tevens opleidingscoördinator is op deze post, vulde haar aan.
De aanleiding voor de presentaties was dat zij en haar opleider veel druk ervaarden vanuit de triagisten en regieartsen om sneller te werken en om op te splitsen. Er leek geen begrip te zijn voor het feit dat ze ingewerkt moest worden en ze maakte zich zorgen over hoe ze zich onder deze druk staande moest houden tijdens de diensten met supervisie op afstand. Door veel personeelswisselingen, de COVID-19-pandemie en veel nieuwe opleiders was de kennis over en verbinding met de opleiding voor een belangrijk deel weg.
Opvallend vond ze dat sommige afspraken en opleidingseisen ook voor veel artsen onbekend waren, zoals dat de zelfstandige diensten met supervisie op afstand een harde opleidingseis is, en niet voortkomt uit luiheid of gemakzucht van de opleiders. Ook wist men niet dat opleider en aios samen verantwoordelijk zijn voor de productie van één arts. Daarnaast waren ze onbekend met het advies om een aantal consulten bij elke dienst, zowel in het eerste als het laatste jaar, samen te doen en ruimte te creëren voor leergesprekken en evaluaties. De aios vond het heel leuk om te merken dat door een relatief simpele interventie, namelijk met elkaar in gesprek gaan, er meer kennis over en draagvlak is voor het opleiden op deze huisartsenpost. Medewerkers snappen nu ook beter dat een aios meer geneigd is om later als waarnemer op een post te werken als het opleidingsklimaat goed is.