Praktijkvoeringsonderwijs
Ons praktijkvoeringsonderwijs omvat de praktijkopdracht ‘Positionering van de huisarts’, de PROFclass en de praktijkopdracht ‘De Ideale Praktijk’, plus de workshop ‘Hoe ga je werken en the Serious Game’ en de workshops ‘Ondernemerschap’ en ‘Bekostiging van de zorg’. Een deel van dit onderwijs zag in 2023 het licht.
Praktijkopdracht jaar 1 Positionering van de huisarts
Na een pilot is de praktijkopdracht ‘Positionering van de huisarts’ vast in het eerste opleidingsjaar geroosterd, om aios al vroeg in de opleiding kennis te laten maken met de verschillende wijzen van praktijkvoering. Dit sloot ook aan bij de wens van de opleiders. Er volgde een review door huisartsdocenten en LOVAH-Rotterdam. Aios bekijken bij deze praktijkopdracht eerst hoe de populatie er in de eigen opleidingspraktijk globaal uitziet. Vervolgens bespreken ze met de opleider welke beleidskeuzes hij/zij heeft gemaakt in de organisatie van de huisartsenzorg. Daarna kijken ze een dag mee bij een collega-aios en bestuderen de verschillen in hoe de zorg in en om de praktijk op micro- en mesoniveau georganiseerd is (populatie, agendavoering, zorgaanbod, bekwaamheden zoals oogheelkunde of echografie, wat de zorggroep en de HAGRO hierin betekenen). Tenslotte bespreken ze deze bevindingen met de eigen opleider. Er is ruimte om de ervaringen in te brengen op de terugkomdag. De aiosgroepen zijn vrij om in te vullen wanneer ze de meeloopdagen organiseren. Meestal doen de aios het aan het einde van het opleidingsjaar, als het iets rustiger is met opdrachten. De aios vinden het een leuke opdracht en doen hem vaak in dezelfde koppelsamenstelling als het feedback geven en krijgen op de consultvoeringsvideo. Ze gaven terug dat de opdracht eerder mag worden uitgezet om te zorgen dat een hele dag meekijken kan worden gerealiseerd.
De PROFclass voor aios, jaar 1 en 3
In 2021 bundelden Huisartsopleiding Nederland, Schola Medica, LHV, NHG, LOVAH, LHOV en SBOH de krachten om een doorlopende leerlijn voor praktijkmanagement te ontwikkelen voor aios, (huisarts)opleiders en huisartsen. LOVAH-landelijk gaf daarbij aan: “Praktijkmanagement is onbekend en dat maakt onbemind. Als de individuele aios huisartsgeneeskunde meer bagage meekrijgt voor (persoonlijk) leiderschap dan zal dat de toekomstige huisartsenzorg ten goede komen.” De LHOV vulde daarop aan dat opleiders graag laten zien hoe leuk en waardevol het is om een praktijk te laten floreren. Of dat nu in loondienst is of als zelfstandig ondernemer.
Er werden door Schola Medica vervolgens zes clusters van de PROFclass ontwikkeld met de mogelijkheid om deze in te zetten in jaar 1 en jaar 3. De structuur per cluster bestaat uit een e-learning (15 tot 45 minuten), een praktijkopdracht (tijdsbelasting variabel) en een terugkomdag van 1.5 uur. Dat maakt dat de aios al voor de terugkomdag bekend is met de theorie en deze dag kan worden gebruikt voor verdieping, het beantwoorden van vragen, interactie en inzoomen op wat er in de praktijk speelt. De zes clusters zijn Kwaliteits- en verandermanagement, Visie en medisch leiderschap, Financieel management, Proces- en facilitair management, Personeelsmanagement en Afgezwaaid en dan… De clusters zullen jaarlijks worden geüpdatet door de docenten praktijkmanagement vanuit alle instituten. Onder een cluster vallen vaak meerdere onderdelen terugkomdagonderwijs. Een aantal zijn in het vaste curriculum opgenomen, zoals het kwaliteitsverbeterproject. Andere onderdelen zijn keuze-opties, afhankelijk van waar de behoefte van de aiosgroep ligt.
In 2023 maakten we alle e-learnings digitaal toegankelijk voor alle aios, opleiders en docenten, zodat ze zich ook naar eigen interesse kunnen verdiepen in de theorie.
Het cluster Kwaliteits- en verandermanagement
Inhoudelijk hebben we het derdejaars cluster Kwaliteits- en verandermanagement als eerste aangepakt, waarbij we ons onderwijs hebben samengevoegd met het landelijk aanbod. Bij het onderwijs voor het onderdeel Kwaliteitsmanagement (praktijkaccreditering) namen we kwaliteitssystemen zoals de NPA als uitgangspunt en zorgden voor een betere interactie met de opleidingspraktijk.
In 2023 deden we een pilot voor het onderdeel ‘Verandermanagement’. Aios leren hierbij de theorie, maken kennis met duurzaam ondernemen (3P-model) en krijgen handvatten aangereikt over hoe je zoveel mogelijk mensen meekrijgt bij de gewenste verandering. Aios vinden het belangrijk en interessant onderwijs. Tijdens de opleidersdagen 2023 in Renesse heeft een aantal opleiders zich verdiept in verandermanagement. In 2024 dragen we er zorg voor dat het onderwijs beter aansluit op het aioscurriculum en wordt het onderwijs in praktijk- en verandermanagement opgenomen in het leergangenonderwijs van de opleiders. Daardoor weten opleiders wat aios leren en krijgen ze didactische vaardigheden aangeleerd over hoe ze de aios in de opleidingspraktijk kunnen begeleiden bij de profclass.
In 2023 maakten we het mogelijk dat de aios niet alleen hun kwaliteitsverbeterproject in de eigen opleidingspraktijk konden uitvoeren, maar ook - in het kader van ‘netwerkleren’ - bij de zorggroep. We legden hiervoor contact met een aantal zorggroepen, en gaven tegelijkertijd ruimte aan aios en opleiders om dit met hun eigen zorggroep te regelen. Diverse aios maakten gebruik van deze mogelijkheid. Een aios introduceerde met ondersteuning van de zorggroep een AI-triage systeem in de opleidingspraktijk. Een andere aios hielp de zorggroep om de aansluiting met jonge klaren te verbeteren. Ze merkten dat de opkomst voor een bijeenkomst over praktijkhouderschap laag was en vroegen zich af of ze het verkeerde medium gebruikten of dat het niet aansloot bij de behoefte van deze doelgroep. Een andere aios werd geïnterviewd voor het afdelingsblad Augustijn over haar kwaliteitsverbeterproject over procesoptimalisatie binnen de ketenzorg.
De clusters Financieel management en Visie en medisch leiderschap
De onderdelen ‘declareren’ (jaar 1) en ‘praktijkfinanciering’ (jaar 3) van het cluster Financieel management werden als pilot goed ontvangen in de desbetreffende aiosgroepen. Daarnaast koos een derdeaars aiosgroep in 2023 voor het cluster Visie en medisch leiderschap, onderdeel ‘Werkstijlen’. Ook dit onderdeel werd goed ontvangen. In 2024 bieden we dit in het rooster aan als keuzeopdracht.
Het cluster Afgezwaaid en dan…
Het cluster Afgezwaaid en dan… wordt drie maanden voor het einde van de opleiding gegeven. Een jonge praktijkhouder komt uitleg geven over wat erbij komt kijken om een praktijk over te nemen of te starten. De module gaat ook in op wat het betekent om als HIDHA of waarnemer te werken.